Czy można kąpać psa w szamponie dla ludzi?

Jedna kąpiel ludzkim szamponem zwykle nie szkodzi zdrowemu psu

Twój szampon stoi na półce w łazience, a pies po spacerze pachnie tak, że trudno udawać, że nic się nie stało. Jeśli umyjesz psa ludzkim kosmetykiem raz, w awaryjnej sytuacji, a pies ma zdrową skórę, zwykle nic złego mu się nie stanie.

Kłopot zaczyna się wtedy, gdy ludzki szampon staje się stałym kosmetykiem psa. Groomerka cytowana przez amerykański związek kynologiczny American Kennel Club (AKC) mówi, że jedna czy dwie kąpiele psu nie zaszkodzą, ale po kilku kolejnych sierść robi się sucha i matowa, a skóra zaczyna swędzieć. Według amerykańskiego serwisu weterynaryjnego PetMD weterynarze w ogóle nie zalecają mycia psa ludzkim szamponem.

Jeśli pies ma wrażliwą skórę, alergię albo jest leczony na chorobę skóry, nie myj go ludzkim szamponem nawet raz. Domowe zamienniki, takie jak szare mydło czy płatki owsiane, mają własne wady, więc zanim po nie sięgniesz, sprawdź, czym wykąpać psa, jeśli nie ma szamponu.

Skóra psa jest mniej kwaśna niż skóra człowieka

Odczyn skóry mierzy się w skali pH: 7 oznacza odczyn obojętny, wartości niższe są kwaśne, a wyższe zasadowe. W badaniu na 330 osobach średnie pH skóry przedramienia wynosiło nieco ponad 5, a po dobie bez mycia spadło poniżej 5. Przegląd naukowy z 2024 roku w czasopiśmie „Allergy” podaje dla zewnętrznej, zrogowaciałej warstwy skóry człowieka pH 4,1-5,8.

Według tego samego przeglądu skóra psa ma zwykle pH około 6-7, czyli jest bliżej odczynu obojętnego. pH skóry jest jednak bardzo różne u poszczególnych psów. W badaniu na 77 zdrowych psach pH skóry psów starszych niż 12 tygodni wynosiło od 4,4 do 8,2, a szczenięta do 12. tygodnia życia miały skórę bardziej kwaśną. W innym badaniu, na 149 psach, beagle miały wyższe pH skóry niż maltańczyki i pudle miniaturowe.

Szampony dla ludzi są dopasowane do kwaśnej skóry człowieka. Kwaśny płaszcz skóry to cienka warstwa ochronna na jej powierzchni, którą ma także pies: chroni przed drobnoustrojami, takimi jak bakterie i wirusy, i pomaga skórze zatrzymać wodę. Według weterynarzy z sieci szpitali VCA Animal Hospitals bardziej kwaśny szampon dla ludzi narusza tę warstwę u psa i zmywa naturalny tłuszcz ze skóry i sierści. Skóra może się wtedy przesuszać i łuszczyć.

Naskórek psa jest cieńszy i szybciej się odnawia niż ludzki

Naskórek to zewnętrzna warstwa skóry, która chroni organizm przed brudem, drobnoustrojami i substancjami drażniącymi. U psa ma on 3-5 warstw komórek, a u człowieka co najmniej 10-15. Naskórek psa odnawia się też szybciej niż ludzki. Weterynarze z PetMD wiążą cienki i szybko wymieniany naskórek z tym, że skóra psa łatwiej niż ludzka reaguje podrażnieniem na drażniące składniki.

Tak różni się skóra człowieka od skóry psa:

Substancje zapachowe, barwniki i silne detergenty z ludzkich szamponów drażnią skórę psa

Wiele szamponów dla ludzi zawiera substancje zapachowe i barwniki. AKC ostrzega, że takie dodatki mogą podrażnić skórę psa i wywołać u niego uczulenie. Na awaryjną kąpiel wybierz więc najłagodniejszy i najsłabiej pachnący kosmetyk, jaki masz w domu.

Detergenty to składniki, które tworzą pianę i zmywają tłuszcz. Popularny detergent laurylosiarczan sodu (na etykiecie Sodium Lauryl Sulfate, SLS) stanowi zwykle 5-10% szamponu, do którego go dodano. Autorzy przeglądu z „Allergy” piszą, że takie detergenty mogą drażnić skórę psów i kotów, powodując zaczerwienienie i stan zapalny.

Ludzki szampon wypłukuje się z psiej sierści trudniej niż szampon dla psów. Resztki, które zostaną, dalej drażnią skórę, a pies zlizuje je z sierści, dlatego po kąpieli ludzkim szamponem płucz psa dłużej niż zwykle.

Szampon dla dzieci jest łagodniejszy od szamponu dla dorosłych, ale nadaje się tylko do awaryjnej kąpieli psa

Spośród szamponów dla ludzi szampon dla dzieci jest najczęściej polecany na jedną awaryjną kąpiel. Według AKC łagodny szampon dla dzieci o odczynie obojętnym sprawdza się u psów z krótką sierścią i ras bezwłosych, a PetMD poleca go na wypadek, gdyby zabrakło szamponu dla psów.

Szampon dla dzieci słabo się pieni na psiej sierści, więc na średniego psa zużyjesz go dużo. Przy częstych kąpielach jest przez to niepraktyczny i nie zastąpi szamponu dla psów. Uważaj, żeby piana nie dostała się psu do oczu, nawet jeśli na butelce jest napis „bez łez”.

Ze szczeniakiem postępuj ostrożniej niż z dorosłym psem. AKC uważa łagodny szampon dla dzieci za dość delikatny dla szczeniąt, ale zanim umyjesz szczeniaka, upewnij się, od kiedy można kąpać szczeniaka, i zapytaj weterynarza, który go szczepi, czym najlepiej myć młodego psa.

Ludzkie szampony przeciwłupieżowe i lecznicze stosuj u psa tylko za zgodą weterynarza

Łupież u psa jest zwykle objawem innej choroby, a nie osobną chorobą. Według podręcznika weterynaryjnego Merck Veterinary Manual nadmierne łuszczenie się skóry psa wynika najczęściej z alergii albo zaburzeń hormonalnych. Mogą je też wywołać świerzb, pchły albo infekcja bakteryjna lub drożdżakowa. Weterynarz szuka przyczyny łupieżu, a do tego czasu może dobrać szampon leczniczy do rodzaju skóry i sierści psa.

Merck Veterinary Manual radzi, żeby nie używać u psa szamponu dla ludzi bez zgody weterynarza. Bez tej zgody nie używaj też ludzkich szamponów z ketokonazolem, takich jak Nizoral. Ketokonazol działa przeciwgrzybiczo i jest składnikiem niektórych weterynaryjnych szamponów, ale łupież u psa najczęściej nie wynika z grzybicy. Szampon z ketokonazolem nie usunie wtedy przyczyny łupieżu, a wizyta u weterynarza się opóźni.

Ludzka odżywka do włosów też nie jest dla psa

Odżywka do włosów dla ludzi ma te same wady co ludzki szampon. Weterynarze z The Dog Clinic piszą, że nie jest ona dopasowana do pH psiej skóry i może zawierać substancje zapachowe oraz inne dodatki, które szkodzą psu, gdy zliże je z sierści. Jeśli po kąpieli trudno Ci rozczesać kołtuny w długiej sierści psa, kup odżywkę albo spray do rozczesywania przeznaczony dla psów.

Po kąpieli ludzkim szamponem spłucz psa jeszcze raz i obserwuj skórę

Jeśli pies jest już po kąpieli ludzkim szamponem, nie ma powodu do paniki. Wystarczą cztery kroki:

1. Spłucz psa jeszcze raz ciepłą wodą. Płucz tak długo, aż sierść przestanie być śliska, także na brzuchu, pod przednimi łapami i między palcami.
2. Osusz psa dokładnie. Sierść powinna wyschnąć aż do skóry, zanim pies położy się na legowisku albo wyjdzie na dwór. Jeśli pies ma gęstą lub długą sierść, zobacz, jak wysuszyć psa po kąpieli.
3. Przez kilka dni obserwuj skórę psa. Zwróć uwagę, czy pies się drapie albo liże i czy na skórze widać zaczerwienienie lub białe płatki naskórka.
4. Następnym razem umyj psa szamponem dla psów. Nie myj go ponownie od razu, tylko w zwykłym odstępie między kąpielami. Ten odstęp zależy od rodzaju sierści, więc sprawdź, jak często kąpać psa z taką sierścią jak u Twojego.